Tiểu chủng viện Làng Sông - một cơ sở đào tạo tu sĩ, là nơi lưu giữ vẻ đẹp kiến trúc cổ điển và những câu chuyện sâu sắc về sự phát triển văn hóa và tôn giáo trong khu vực.Tiểu chủng viện Làng Sông, còn được gọi là nhà thờ Làng Sông, nằm cách trung tâm thành phố Quy Nhơn khoảng 10km về phía Đông Bắc. Tên Làng Sông xuất phát từ vị trí đặc biệt của khu vực, nằm giữa vùng sông nước và đồng ruộng xanh mát. Làng Sông tọa lạc tại xã Phước Thuận, Tuy Phước, tỉnh Bình Định.
Trong giai đoạn 1841 - 1850, Tiểu chủng viện Làng Sông Bình Định chỉ là một cơ sở ban đầu với vách phên tre và mái tranh thô sơ. Đến năm 1927, nhà thờ được xây dựng lại trên một khu đất lớn hơn với diện tích 2.000 mét vuông. Nhà in địa phận Đông Đàng Trong và tòa giám mục cũng đã được xây dựng sau đó.Lúc bấy giờ, giám đốc của chủng viện là cha Paul Maheu, người thông thạo kỹ thuật in và đã học nghề in ở Hong Kong. Dưới sự điều hành của ông, nhà in Làng Sông trở thành một trong ba trung tâm văn học và truyền bá chữ Quốc ngữ lớn nhất ở Việt Nam thời đó. Để đến Tiểu chủng viện Làng Sông Quy Nhơn, du khách nên di chuyển dọc theo Quốc lộ 19.
Trên đường đến Làng Sông, bạn có thể ghé thăm các địa điểm nổi tiếng khác ở Bình Định như: chùa Thiên Hưng, chùa võ Long Phước, và tháp Bánh Ít.Tiểu chủng viện Làng Sông được thiết kế theo phong cách kiến trúc Gothic, mang đậm dấu ấn của kiến trúc nhà thờ châu Âu, tương tự với Thánh đường Paul cổ kính ở Macao do người Bồ Đào Nha xây dựng. Điểm nổi bật của nơi này là khuôn viên rộng 2.000 mét vuông, với hàng cây sao hơn 200 năm tuổi.Khi bước chân vào đây, bạn sẽ có cảm giác như lạc vào một Thánh đường với cổng vòm nhọn quen thuộc. Phần mặt tiền chính của nhà thờ được trang trí cổ điển với các khung ô đối xứng và các họa tiết hoa văn, bông gió tinh tế. Những dãy hành lang dài với những chi tiết chạm khắc trên tường và cửa tạo nên một không gian trang nghiêm và ấn tượng.
Xung quanh nhà thờ là những cánh đồng lúa rộng lớn, bát ngát kéo dài tới chân trời.Nơi đây mang đến cho bạn cơ hội tìm hiểu về lịch sử và văn hóa Làng Sông thông qua việc khám phá các tài liệu văn học, sách báo, và tư liệu giáo dục quý giá được lưu trữ tại đây. Linh mục Doan Võ Đình Đệ, quản lý giáo phận Quy Nhơn, cho biết giáo phận đã sưu tập được hơn 200 đầu sách từ nhà in Làng Sông. Trong số đó có nhiều cuốn sách ý nghĩa về mặt giáo dục như tập đánh vần ABC, Tập đọc và tục ngữ An Nam.Tiểu chủng viện cũng là nơi bạn có thể tham gia các hoạt động tôn giáo như cầu nguyện, lễ kính và các nghi lễ khác.
Bạn có thể hòa mình vào không gian yên bình và linh thiêng, thực hiện các hoạt động như thiền định, cầu nguyện hoặc đơn giản là thư giãn và tận hưởng sự tĩnh lặng nơi đây.Tiểu chủng viện Làng Sông với kiến trúc đẹp và không gian lãng mạn đã trở thành điểm đến yêu thích của những người đam mê chụp ảnh và check-in. Đặc biệt, nơi này thu hút đông đảo bạn trẻ đến tham quan và "sống ảo" vào dịp cuối tuần. Tiểu chủng viện còn là lựa chọn lý tưởng cho các bộ ảnh cưới, ghi lại những khoảnh khắc hạnh phúc và lãng mạn của các cặp đôi.Phòng trưng bày nhà in Làng Sông là một điểm đến thú vị cho những ai muốn tìm hiểu về lịch sử và văn hóa in ấn ở Việt Nam. Bước vào bên trong, du khách sẽ bị ấn tượng bởi không gian cổ kính với hàng trăm tài liệu và sách vở được bảo quản và trưng bày cẩn thận. Điều đặc biệt của phòng trưng bày là các tài liệu được sắp xếp theo năm xuất bản, giúp bạn có cái nhìn tổng quan hơn về sự phát triển của in ấn qua từng thời kỳ.
Những cuốn sách cổ được bảo quản cẩn thận trong tủ kính kín, giữ được giá trị lịch sử to lớn. Nhà in Làng Sông được xây dựng vào năm 1872 nhưng bị phá hủy vào năm 1885. Đến năm 1904, công trình được tái thiết và giao cho cha Paul Maheu, người từng học kỹ thuật in ấn tại Hồng Kông, quản lý. Nhà in tiếp tục hoạt động cho đến năm 1936.
Sau đó, được di dời về Quy Nhơn. Tiểu chủng viện Làng Sông đóng góp quan trọng vào di sản lịch sử của Bình Định, mang đến góc nhìn về quá trình hình thành và phát triển văn hóa, tôn giáo tại đây. Đây thực sự là một điểm đến không nên bỏ lỡ khi bạn du lịch tại vùng đất này.
